GIẢI PHÓNG CON NGƯỜI TRONG TƯ TƯỞNG VÔ NGÃ CỦA TRIẾT HỌC PHẬT GIÁO SƠ KỲ VÀ TRONG TRIẾT HỌC MARX

Tác giả: NCS. Trần Đình Thắng – Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt: Bài viết so sánh vấn đề giải phóng con người qua tư tưởng vô ngã của triết học Phật giáo sơ kỳ và học thuyết tha hóa trong triết học Marx. Mặc dù khác biệt về bối cảnh văn hóa và phương pháp tiếp cận, cả hai đều hướng đến mục tiêu là giải phóng con người khỏi khổ đau – dù là nội tại (vô minh, chấp ngã) hay ngoại tại (áp bức, bóc lột). Phật giáo đề cao sự giải thoát nội tâm thông qua trí tuệ quán chiếu và buông bỏ bản ngã; trong khi đó, Marx chủ trương cải biến quan hệ sản xuất nhằm xóa bỏ tha hóa. Trong bối cảnh hiện đại, sự kết hợp giữa chiều sâu tâm linh của Phật giáo và tinh thần phê phán của Marx có thể góp phần xây dựng triết lý giải phóng toàn diện hơn. Từ đó nghiên cứu này đề xuất việc vận dụng các tư tưởng trên đây nhằm thúc đẩy công cuộc giải phóng con người trong bối cảnh xã hội hiện đại.

Từ khóa: Giải phóng con người, Vô ngã, Tha hóa, Phật giáo sơ kỳ, Triết học Marx.

Ngày nhận: 12/09/25; phản biện: 01/10/25; biên tập: 10/11/25; duyệt đăng: 25/11/25.

Xem nội dung bài tại: File PDF (trang 100)