MỐI LIÊN HỆ GIỮA KINH DỊCH VÀ Y HỌC CỔ TRUYỀN: TỪ KINH ĐIỂN TRUNG HOA ĐẾN Y TÔNG VIỆT NAM

Tác giả: THS. BS. Đỗ Anh Tuấn – 481, Ngọc Lâm, Long Biên, Hà Nội.

Tóm tắt: Nền tảng triết học của Y học cổ truyền (YHCT) Á Đông, có nguồn gốc sâu xa từ các hệ thống tư tưởng triết học phương Đông, trong đó có Kinh Dịch với tư tưởng về Âm-Dương, Ngũ Hành, Bát Quái, cùng các nguyên lý về Biến Dịch, Chỉnh thể và Thiên Nhân Tương ứng, … đã định hình nên thế giới quan và phương pháp luận của YHCT. Sự thẩm thấu và vận dụng các tư tưởng triết học này trong việc kiến tạo hệ thống lý luận y học, như được phản ánh qua các y văn kinh điển (Hoàng Đế Nội Kinh, Thương Hàn Luận) và các tài liệu YHCT hiện hành. Sự tiếp biến và phát triển các tư tưởng này trong các bối cảnh cụ thể, như trường hợp của Hải Thượng Lãn Ông tại Việt Nam, cũng được xem xét như một minh chứng cho tính năng động của truyền thống y học-triết học này… Bài viết góp phần làm sáng tỏ bản chất triết học của YHCT, xem xét nó như một hệ hình tri thức độc đáo, đồng thời gợi mở những suy tư về tính đa dạng của tri thức y khoa, vai trò của triết học trong y học và ý nghĩa của việc đối thoại giữa các hệ hình y khoa khác biệt trong bối cảnh đương đại.

Từ khóa: Triết học, Kinh Dịch, Y học, Y học cổ truyền, Y học hiện đại, Hải Thượng Lãn Ông.
Nhận bài: 5/4/2025; đưa vào quy trình biên tập 5/4/2025; duyệt đăng 25/6/2025.

Xem nội dung bài tại: File PDF (trang 80)