TÂM LÝ HỌC MIỀN SÂU CỦA CARL GUSTAV JUNG VÀ Ý NGHĨA GỢI MỞ ĐỐI VỚI NGHIÊN CỨU VĂN HÓA

Tác giả: TS. Nguyễn Văn Quế – Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng.

Tóm tắt: Tâm lý học miền sâu của Carl Gustav Jung, còn gọi là “tâm lý học phân tích”, “phân tâm học Jung”, là một hệ thống lý thuyết sâu sắc về cấu trúc tâm trí con người, trong đó ông không chỉ nhấn mạnh vai trò của vô thức cá nhân mà đặc biệt nói về vai trò của vô thức tập thể. Jung cho rằng tâm trí con người không chỉ bị chi phối bởi những trải nghiệm cá nhân mà còn bởi những hình ảnh nguyên mẫu (archetypes) được tích lũy qua nhiều thế hệ – một phần của vô thức tập thể. Những nguyên mẫu như “người mẹ”, “người cha”, “người anh hùng”, hay “cái bóng” không chỉ là biểu tượng tâm lý mà còn là yếu tố cấu thành văn hóa. Phân tích các biểu tượng văn hóa thông qua lăng kính tâm lý học miền sâu của Jung giúp ta hiểu rõ hơn về nhu cầu tâm linh, bản sắc cộng đồng và sự vận động của các giá trị văn hóa trong lịch sử. Trong bài viết này tác giả chỉ ra một hướng tiếp cận mới của Tâm lý học miền sâu của Jung trong nghiên cứu về văn hóa.

Từ khóa: Tiềm thức, vô thức cá thể, vô thức tập thể, văn hóa, văn minh; cổ mẫu; biểu tượng văn hóa; truyền thống văn hóa.

Nhận bài: 2/3/2025; đưa vào quy trình biên tập 2/3/2025; duyệt đăng 25/5/2025.

Xem nội dung bài tại: File PDF (trang 91)